Piekary

Rozmiar tekstu:
Piekary, podobnie jak Świątniki, uchodzą za osadę służebną o starej metryce. O jej początkach tak pisze Leszek Paweł Słupecki w artykule "Osadu służebne pod Sandomierzem i Zawichostem" (zamieszczonym w "Kwartalniku Historii Kultury Materialnej" Nr 2/1992 r):

"...Piekary (Peccare) występują w datowanym 127 rokiem dokumencie klarysek zawichojskich jako jedna z darowanych im jakoby wsi: ich nazwa powtarza się w dokumencie datowanym 1262 rokiem i później w posiadaniu klarysek nie występuje, wieś pozostawała bowiem w posiadaniu władcy. W 1392 roku jakieś łany in villa Piekary nadał Władysław Łokietek Zefrydowi, kustoszowi kolegiaty sandomierskiej w zamian za utracone przezeń Sokolniki. W jedenaście lat później, w 1303 roku tenże kustosz Zefryd utworzył w kapitule sandomierskiej subkustodię, którą dla zapewnienia wicekustoszowi uposażenia obdarował dwoma łanami w Mąkoszynie i ziemią w Piekarach. Wreszcie Kazimierz Wielki dokumentem z 136 roku nadał kustoszowi kolegiaty sandomierskiej " plenam potentatem tabernam locandi et fura tabernalia in ea exercendi - in parte hereditatis Pekary", która to wzmianka należy do nielicznych polskich przekazów mówiących wprost o prawie karczmy. W 1394 roku Władysław Jagiełło nadał dożywotnio Piekary Wawrzyńcowi Kozie, odźwiernemu królowej Jadwigi. Część wsi pozostawała więc aż dotąd w rękach króla. Królowa Jadwiga natomiast zakazała w 1397 roku urzędnikom ziemi sandomierskiej sądzenia mieszkańców wsi Świerze, Świątniki i Piekary, należących do kolegiaty sandomierskiej. Jagiełło przeniósł w 1416 roku należące do kustodii sandomierskiej wsie (m.in.Piekary) z prawa polskiego na średzkie, a w 1417r.wyszczególnione dobra kolegiaty (w tym Piekary) z prawa polskiego na magdeburskie..."

Z ubiegłowiecznego "Słownika Królestwa Polskiego..." dowiadujmy się, że te części Piekar, które nadał Łokietek Zefrydowi nazywały się: "Zdrantconis, Wróblonis, Luthamironis, Ostressonis, Raconis, Posassonis, Michaelis, Stanconis, Mathie et Carlonis". Tenże Zefryd w 1303 r. na uposażenie podkustodii daje łan ziemi w Piekarach między bagnem a wągrodem.

Według rejestru poborowych powiatu sandomierskiego w Piekarach do kapituły sandomierskiej należało I 1 osadników i 4 biednych komorników.

Na wiele stuleci więc wieś Piekary związała się z sandomierską kolegiatą (dzisiaj katedra). Miało to dobre i mniej korzystne strony, ale generalnie mieszkańcom tej wsi lepiej się wiodło niż ludziom z sąsiednich wiosek. W 1708 r. panowała w Sandomierzu zaraza, dlatego też kapituła generalna kolegiaty (coroczne zebranie członków tejże kapituły) odbyła się 10 września w Piekarach. Kanonicy najpierw udali się na nabożeństwo do kościoła w Chobrzanach, a później obradowali w Piekarach. Być może była tu jakaś bardziej reprezentacyjna budowla.

Mieszkańcy Piekar zatrudniani byli do różnych prac porządkowych i remontowych przy sandomierskiej kolegiacie. Różnie bywało z obowiązkowością poddanych. W 172 r. otrzymali upomnienie, gdyż zbyt opieszale wykonywali polecenia kapituły. Nakazano im wówczas zwózkę ziemi i innych materiałów na umocnienie wzgórza kolegiackiego podmywanego przez Wisłę.

W połowie ubiegłego wieku w Piekarach mieszkało, w 29 domach , 98 osób.

Laskowski w swoim "Słowniku krajoznawczym miejscowości pow.sandomierskiego" (1929 r.) wymienia następujące części Piekar: kolonia Piekary Kapituła (6 domów 40. mieszkańców), kolonia Piekary Kustodja (10 domów 54. mieszkańców), kolonia Piekarv Prokustodja (5 domów 31. mieszkańców), wieś Piekary Rządowe (11 domów 76. mieszkańców), kolonia Piekary Wikarjat (1 dom 10. mieszkańców )

Wieś Piekary była po II wojnie światowej dyskryminowana przez kilkadziesiąt lat za nieudaną tu kolektywizację. Na przełomie lat 40. i 50. ludowa władza z Sandomierza nakazała utworzyć w Piekarach spółdzielnię produkcyjną siłami miejscowego aktywu partyjnego. Kilka osób zgłosiło się do organizowania spółdzielni, łudząc się, że ich własność ziemska pozostanie w spokoju. W rzeczywistości, zaraz po formalnym zawiązaniu kooperatywy, władze przystąpiły do praktycznego działania. Przysłani geodeci rozpoczęli pomiary i przystąpiono do zaorywania chłopskich miedz. Na ten widok miejscowe kobiety skrzyknęły się i uzbrojone w widły, grabie, motyki, rzuciły się na "geometrów" , turbując ich i przeganiając. Za ten czyn wieś srodze ukarano. Kilka kobiet aresztowano, te najaktywniejsze zostały skazane na więzienie. Na szczęście przyszła "odwilż polityczna" 196 r. i odstąpiono od koncepcji uszczęśliwiania na siłę polskiej wsi kolektywizacją. W Piekarach spółdzielnia nie powstała, ale władza ludowa długo pamiętała buntowniczą wieś. Światło zabłysło w niej po raz pierwszy dopiero w 1968 r. - była to jedna z ostatnich zelektryfikowanych wsi w powiecie sandomierskim. Nie budowano tu dróg bitych. Nawet szosa (Sandomierz - Klimontów przez Obrazów, Dębiany), już wytyczona na planie, ominęła wieś. Mieszkańcy Piekar nie mogli pełnić żadnych funkcji urzędowych ani społecznych w organach przedstawicielskich.

Z miejscowości tej wywodzi się rzeźbiarz ludowy - Antoni Król. Powierzchnia Piekar wynosi 360 ha, z tego 347 ha to użytki rolne.

Opracowane przez: Józef Myjak, PAIR Sandomierz 2007

 
27
lipca 2017 Imieniny obchodzą:
Julia, Natalia, Aureliusz
Interaktywny przewodnik Interaktywny przewodnikWirtualna wycieczkaPytania do wójtaDruki do pobraniaTwój dzielnicowyInformator SMSGeo System

Gościmy

Odwiedza nas 326 gości oraz 0 użytkowników.

11.gifamazonki.pngepuap1.pngesw.giflogo_fazka.jpglogo_lgd.jpgos.jpgsisms.jpgwrota-logo-big.jpg

Urząd Gminy Obrazów

27-641 Obrazów, Obrazów 84

Pokaż na mapie

 

Godziny urzędowania

poniedziałek - piatek: 7.30 - 15.30

 

 

Kontakt:

tel. (15) 836 51 62

fax. (15) 836 55 51

sekretariat@obrazow.pl